بخشهای کتابخانه

بخش­های مختلف کتابخانه

بخش امانت

بخش امانت کتابخانه در طبقه اول ساختمان واقع‌شده است. مهم‌ترین وظیفه این بخش امانت دادن کتابهای غیر مرجع است. کتابهای این بخش در دو قسمت مجزا (کتاب­های فارسی و لاتین) طبق نظام رده‌بندی دیویی در قفسه قرارگرفته‌اند، که پاسخگوی نیازهای دانشجویان مقاطع مختلف تحصیلی، اساتید، کارمندان و پژوهشگران می‌باشد.

عضویت در کتابخانه

عضویت در کتابخانه به‌صورت متمرکز و از طریق کتابخانه مرکزی دانشگاه از طریق برنامه آذرسا صورت می‌گیرد. مخزن کتابخانه به‌صورت قفسه نیمه‌باز اداره می‌شود.

 خدمات بخش امانت

  •  امانت و بازپس‌گیری منابع؛
  • تمدید کتاب‌های پر مراجعه؛
  • قرار دادن کتاب­های بازگشتی در قفسه­ها به‌صورت روزانه؛
  • کنترل برچیدمان صحیح کتاب‌ها در قفسه­ها به‌صورت هفتگی؛
  •  پاسخگویی و راهنمایی کاربران دریافتن کتاب موردنظر
  •  آموزش به کاربران در جستجو و انتخاب منبع موردنظر؛
  • همکاری با بخش سفارش جهت خرید و سفارش کتاب­های پر مراجعه
  •  انجام امور تسویه‌حساب دانشجویان فارغ‌التحصیل.

 شرایط کلی امانت

جدول1-1. شرایط و مدت استفاده از منایع بخش امانت

ردیف مقطع تعداد مدت امانت
1 دانشجویان کارشناسی 6 جلد 15 روز
2 دانشجویان کارشناسی ارشد 8 جلد 21 روز
3 دانشجویان دکتری 10 جلد 31 روز
4 اعضای هیات علمی 12 جلد 100 روز
5 کارکنان 4 جلد 30 روز

خسارت به منابع کتابخانه

در صورت وارد شدن هرگونه آسیبی اعم از گم‌شدن یا صدمه دیدن منابع کتابخانه، گیرنده موظف است آن را جبران کند. در صورت مفقودی دانشجو ملزم به جایگزین کردن آن است و درصورتی‌که فرد نتواند همان منبع را تهیه کند، با نظر مسئول کتابخانه می‌تواند کتاب یا منبع دیگری را جایگزین نماید.

مراحل امانت

در نرم‌افزار کتابخانه آذرخش، این امکان وجود دارد که کاربران بدون عضویت، از صفحه اصلی، عنوان موردنظر را جستجو نموده و مشاهده نماید. برای استفاده از امکانات امانت انجام مراحل ثبت‌نام عضویت الزامی است. مراحل جستجو وامانت به شرح زیر می‌باشد:

  • جستجوی مدرک موردنظر؛
  • ارسال درخواست امانت؛
  • دریافت کتاب از میز امانت پس از تائید درخواست.

مراحل تمدید

منابع امانت‌داده شده باید پس از انقضای مهلت مقرر (تاریخ موعد تحویل کتاب) به کتابخانه‌های مرتبط بازگردانده شوند؛ و در صورت نیاز مجدد متقاضی و در چارچوب مقررات مدت امانت تمدید گردد. در غیر این صورت، عدم بازگشت به‌موقع منابع کتابخانه، موجب اخذ جریمه به مبلغ 3000 ریال به ازای هرروز دیرکرد برای هر منبع می‌گردد. لازم به ذکر است تاًخیر بیش از یک ماه برای بار نخست مشمول اخطار، و برای دفعات دیگر مشمول اخذ جریمه خواهد داشت.

تبصره 1-مبلغ جریمه دیرکرد هرسال 25./. افزایش می‌یابد.

تبصره 2- جریمه دیرکرد از تاریخ 97/11/1 به ازای هر روز تاخیر مبلغ 3000 ریال خواهد بود.

مراحل بازگشت

دانشجو ملزم است در تاریخ ذکرشده در پشت کتاب، منبع امانتی رو به مخزن بازگرداند.

 شرایط تسویه‌حساب

شیوه تسویه‌حساب کاربران و مراجعه‌کنندگان از کتابخانه‌ها به شرح زیر است:

الف) اعضای هیئت‌علمی: شامل استادان تمام‌وقت، پاره‌وقت و مدعو به‌صورت زیر:

1-اعضای هیئت‌علمی تمام‌وقت: اعضای هیئت‌علمی تمام‌وقت دانشگاه که بازخرید و یا بازنشسته می‌شوند، و یا به هر نحوی ارتباط خود را با دانشگاه قطع می‌کنند، ملزم به ارائه برگه تسویه‌حساب به امور اداری دانشگاه هستند. اعضایی که به مرخصی بدون حقوق و یا فرصت مطالعاتی می‌روند باید همه منابع امانتی خود را بازگردانده و برگه تسویه‌حساب را قبل از عزیمت به امور اداری تحویل دهند؛

2-استادان مدعو و حق‌التدریس: باید در پایان هر ترم برگه تسویه‌حساب کتابخانه را به اداره آموزش دانشکده تحویل نمایند.

ب)کارمندانی که بازنشسته یا بازخرید می‌شوند و یا به هر دلیل دیگری ترک خدمت می‌نمایند، باید تمامی کتاب‌های امانتی خود را تحویل کتابخانه دهند، و برگه تسویه‌حساب دریافت نمایند.

ج) دانشجویان: کلیه دانشجویان موظف هستند در پایان تحصیل خویش با کتابخانه‌های دانشگاه تسویه نمایند. دریافت گواهی موقت فارغ‌التحصیلی، و هر نوع تغییر در وضعیت دانشجو (تغییر رشته، انتقال و غیره) منوط به ارائه تسویه‌حساب کتابخانه است.

تبصره 1-دانشجویان موظف هستند ابتدا با کتابخانه دانشکده محل تحصیل و نماینده طرح غدیر در آن دانشکده تسویه‌حساب کنند، و سپس با در دست داشتن فرم تسویه‌حساب تائید شده کتابخانه دانشکده به کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد مراجعه نمایند؛

تبصره 2-تسویه‌حساب دانشجو با مجموعه کتابخانه‌ای دانشگاه علامه طباطبایی منوط به تحویل موارد زیر است:

1-برای دانشجویان ارشد و دکتری، ارائه لوح (دیسک) فشرده حاوی فایل word و pdf از پایان‌نامه یا رساله (به‌استثنای دانشجویان کارشناسی‌ارشد آموزش محور)؛

2-تحویل یک نسخه از پایان‌نامه یا رساله چاپی به کتابخانه دانشکده و کتابخانه مرکزی دانشگاه؛

3-تکمیل و ارائه فرم گردآوری اطلاعات پایان‌نامه یا رساله به کتابخانه مرکزی برای دریافت فرم مذکور به نشانی http://library.atu.ac.ir  مراجعه شود؛

بخش مرجع

بخش مرجع یکی از چهار بخش اصلی هر کتابخانه است. این بخش همراه با بخش امانت، بخش خدمات عمومی را تشکیل می‌دهد. ویژگی بخش خدمات عمومی ارتباط مستقیم کارکنان با مراجعه‌کنندگان است. چگونگی ارائه خدمات در این بخش تأثیر زیادی بر روند استفاده از منابع و خدمات کتابخانه دارد. میزان خدمات ارائه‌شده در این بخش و مخصوصاً شیوه برخورد کتابداران با مراجعه‌کنندگان از عوامل بسیار مهم در تصمیم‌گیری استفاده‌کنندگان بالقوه و بالفعل برای بهره‌گیری یا عدم بهره‌گیری از خدمات و منابع کتابخانه است.

 معرفی منابع بخش مرجع

بخش مرجع در طبقه دوم ساختمان کتابخانه واقع‌شده است. این بخش به‌عنوان یک بخش تحقیقاتی، دارای منابع متنوعی در موضوع‌های مختلف می­باشد. تهیه اطلاعات عمومی و تخصصی، کمک به مراجعان در استفاده از منابع مرجع، جستجو در نرم­افزار جامع کتابخانه (آذرخش) و آموزش انفرادی دانشجویان برای استفاده از منابع مرجع از اهم فعالیت­های این بخش می­باشد. این بخش به‌صورت قفسه باز اداره شده و منابع موجود در آن امانت‌داده نمی‌شوند. البته امکان تهیه کپی از منابع در حد محدود فراهم‌شده است. عمده منابع موجود در این بخش عبارت است از:

دائره المعارف­ها و دانشنامه­‌ها  Encyclopedi 
فرهنگ‌ها، واژه‌ نامه‌ها، تزاروس‌ها(گنجواره‌ها)  Dictionaries
کتابشناسی‌ها    Bibliographies
زندگینامه‌ها   Biographical dictionaries
چکیده نامه‌ها   Abstracts
سالنامه‌ها/ سالنماها   Yearbooks
راهنماها و دسنامه ها       Directiries/ Hand books
فهرست‌ها/ نمایه نامه‌ها  Catalogues/ Indexes
مجموعه‌ها  Cillections
اطلس‌ها/ نقشه‌ها  Atlases/Maps
مجموعه قوانین The collecion of laws

خدمات بخش مرجع

 

  • پاسخگویی به سؤالات ساده و پیچیده مراجعان؛
  • کمک به مراجعان دریافتن منابع مناسب جهت انجام پژوهش؛
  • آموزش به استفاده‌کنندگان در استفاده از منابع مرجع؛
  • ارائه خدمات ارجاعی (هدایت و راهنمایی مراجعه‌کنندگان به سایر کتابخانه‌ها و مراکز اطلاعاتی درصورتی‌که منابع موردنیاز در کتابخانه موجود نباشد)؛
  • کنترل سالن مرجع؛

شرایط استفاده از بخش مرجع

  • استفاده از منابع مرجع با ارائه کارت دانشجویی امکان‌پذیر است (دانشجویان دانشگاه‌های دیگر صرفاً در روز سه‌شنبه با ارائه کارت دانشجویی میتوانند از این منابع استفاده نمایند)؛
  • کتب مرجع صرفاً در بخش مرجع قابل‌استفاده (مطالعه و یادداشت‌برداری و کپی) می‌باشند. (منابع ذکرشده به‌هیچ‌عنوان امانت‌داده نمی‌شوند).

بخش پایان‌نامه‌ها

پایان‌نامه‌ها یکی از مهم‌ترین منابع اطلاعاتی و پژوهشی به شمار می‌روند که با تلاش و کوشش دانشجویان در پایان تحصیلات با ضوابط علمی و استاندارد، زیر نظر اساتید راهنما و مشاور با نظارت دانشکده پدید می­آیند. این منابع مانند کتاب در تیراژ چاپ و منتشر نمی‌گردد، به همین علت کمیاب و منحصربه‌فرد است و جزء منابع باارزش علمی به‌حساب می‌آیند، برنامه­‌ریزی برای ارائه خدمات بهینه آنها ضروری است.

مجموعه پایان‌نامه‌های فارغ‌التحصیلان مقاطع ارشد و دکترای دانشکده اقتصاد و علوم رایانه و آمار دانشگاه علامه طباطبایی، در بخش پایان‌نامه‌های کتابخانه نگهداری می‌شود. بیش از 1500 جلد پایان­نامه فارسی که در موضوعات مرتبط نگارش شده‌اند، در این بخش قابل‌دسترسی است.

  • به دلیل رعایت قانون حق مؤلف، عسکبرداری و کپی‌برداری از پایان‌نامه‌ها وامانت آنها مقدور نمی‌باشد.

 بخش نشریات و اطلاع‌رسانی

 

واحد نشریات

سالن نشریات در طبقه دوم ساختمان کتابخانه قرارگرفته است. منابع موجود در این بخش شامل: نشریات فارسی، نشریات لاتین و روزنامه­ها می­باشند که امانت‌داده نمی‌شوند ولی امکان تهیه کپی از آنها وجود دارد. این بخش به‌صورت نیمه‌باز اداره می‌شود. کلیه مراجعان اعم از عضو و غیر عضو می‌توانند از خدمات و منابع این بخش استفاده نمایند. افراد عضو با ارائه کارت عضویت و افراد غیر عضو به‌شرط داشتن کارت غدیر و یا کارت دانشجویی معتبر می‌توانند از نشریات موردنظر خود در سالن استفاده نمایند. سایر افراد غیر عضو برای استفاده از امکانات این بخش ملزم به ارائه معرفی‌نامه معتبر می‌باشند. تمامی نشریات در سالن نشریات بر اساس الفبایی عنوان نشریه بر روی قفسه‌ها جای می‌گیرد و شماره‌های گذشته نشریات در بخش آرشیو قابل‌دسترسی می‌باشد. نشریات بر اساس تقاضای دانشجویان و اساتید با تأکید بر تهیه مجله‌های مرتبط با حوزه موضوعی رشته‌های موجود در دانشکده تهیه می‌گردد.

بخش اطلاع‌رسانی

واحد اطلاع‌رسانی، وظایف خود را با استفاده از منابع غیر چاپی، پایگاه‌های اطلاعاتی پیوسته و گسسته، شبکه اینترنت و از طریق ارائه خدمات حضوری و غیرحضوری به انجام می‌رساند. اهم وظایف این بخش عبارت است از:

  • گردآوری و ارائه خدمات بانک‌های اطلاعاتی به‌صورت پیوسته و گسسته؛
  • آموزش نحوه بازیابی اطلاعات از پایگاه‌های اطلاعاتی، اینترنت و نرم‌افزار کتابخانه؛
  • تهیه و ارسال مقالات موردنیاز اعضای هیات علمی و دانشجویان از منابع داخل و خارج از دانشگاه؛
  • ارائه کارگاه‌های آموزشی؛
  • تهیه راهنماها و دست نامه‌های آموزشی؛
  • مدیریت و پشتیبانی وب‌سایت کتابخانه؛
  • اطلاع‌رسانی جاری از منابع و پایگاه‌های اطلاعاتی تخصصی؛
  • امکان دسترسی به پایگاه‌های اطلاعاتی داخلی و خارجی از طریق آدرس library.atu,ac,ir

بخش خدمات فنی

این بخش در طبقه دوم کتابخانه قرار دارد واصلی‌ترین وظیفه آن فراهم آوری، مجموعه‌سازی و سازماندهی منابع فارسی و لاتین (چاپی و الکترونیکی) برای دسترسی سریع مراجعان به منابع و هم‌چنین روزآمدسازی و غنی نگه‌داشتن مجموعه کتابخانه دانشکده و ارائه راهکارهای نظارت بر خرید منابع بر اساس نیازسنجی و اطلاع از وضعیت موجود است.

واحد سفارشات

از مهم‌ترین وظایف واحد سفارشات می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • شناسایی نیازهای اطلاعاتی (کتاب فارسی و لاتین، کتاب‌هایالکترونیکی و منابععلمی، دانشجویان و پژوهشگران؛
  • پیش‌بینی بودجه لازم جهت تأمین نیازهای دانشکده به منابع اطلاعاتی (به تفکیک رشته و گرایش‌های موجود)؛
  • مراجعه به نمایشگاه و فروشگاه‌ها و تهیه منابع فارسی و لاتین (چاپی و الکترونیکی) بر پایه فعالیت‌ها و برنامه‌های گروه‌ها و مقاطع تحصیلی؛
  • تصمیم‌گیری د ر مورد منابع وجین شده در بخش گردش کتاب؛
  • بهینه‌سازی و ارزیابی کمی و کیفی منابع اطلاعاتی موجود در کتابخانه؛
  • تهیه و سفارش کتاب‌های لاتین اعضای هیات علمی و دانشجویان تحصیلات تکمیلی از طریق کارگزار.

واحد سازماندهی (فهرست‌نویسی و رده‌بندی، آماده‌سازی، نمایه‌سازی و چکیده‌نویسی)

اهم وظایف واحد سازماندهی عبارت است از:

  • ثبت کتاب­ها و منابع اطلاعاتی خریداری‌شده؛
  • فهرست‌نویسی و رده‌بندی، آماده‌سازی، چکیده‌نویسی و نمایه‌سازی با استفاده از روش­های استاندارد بین­المللی سازماندهی به‌منظور تسهیل در بازیابی منابع؛
  • اطلاع‌رسانی تازه­های منابع تهیه‌شده از طریق کاتالوگ‌های چاپی و الکترونیکی و سرویس خدماتی پست الکترونیکی و خبررسانی در وب‌سایت دانشکده

بخش اسناد و مدارک چاپی و الکترونیکی غیر کتابی

این بخش در طبقه دوم کتابخانه واقع‌شده و مشتمل بر دو واحد زیر می‌باشد.

واحد اسناد و مدارک فارسی

در بخش اسناد و مدارک، منابعی چون گزارش­ سازمان­های مختلف، گزارش­های متنی و آماری وزارتخانه­ها و سازمان­های تابع آنها و نتایج سمینارها و کنفرانس­ها و مجموعه مقالات ارائه‌شده در آن نگهداری می­گردد. داده‌ها و اطلاعات موجود در این منابع به دلیل همخوانی داشتن با واقعیت­ها و جریانات اقتصادی و اجتماعی کشور سهم بسزایی در فرایند تحقیق و پژوهش دارد. به علت این‌که دوره انتشار این‌گونه منابع نسبتاً طولانی است و در تیراژ محدودی چاپ می­شوند لذا تهیه آن­ها مشکل بوده و امانت‌داده نمی­شوند. امکان استفاده از این منابع در محیط کتابخانه وجود دارد.

  • لازم به ذکر است کپی‌برداری از این منابع نیز امکان‌پذیر است.

3-7. واحد منابع چند رسانه­ای

در این بخش لوح‌های فشرده فارسی و لاتین در موضوعات عمومی و اختصاصی بر اساس نیازهای اطلاعاتی مراجعان و به‌منظور حمایت از فعالیت­های پژوهشی دانشکده تهیه شده است. کلیه اطلاعات کتابشناختی این منابع در نرم‌افزار آذرخش ورود اطلاعات شده است و قابل بازیابی می­باشد. مراجعان عضو می­توانند با ارائه کارت عضویت کتابخانه منبع مورد درخواست خود را، طبق قوانین مصوب در آئین‌نامه کتابخانه استفاده نمایند.