• بخشهای کتابخانه

بخش­هاي مختلف كتابخانه

بخش امانت

بخش امانت كتابخانه در طبقه اول ساختمان واقع‌شده است. مهم‌ترین وظيفه اين بخش امانت دادن كتابهای غیر مرجع است. کتابهای اين بخش در دو قسمت مجزا (كتاب­هاي فارسي و لاتين) طبق نظام رده‌بندی ديويي در قفسه قرارگرفته‌اند، كه پاسخگوي نيازهاي دانشجويان مقاطع مختلف تحصيلي، اساتيد، كارمندان و پژوهشگران می‌باشد.

عضویت در کتابخانه

عضويت در كتابخانه به‌صورت متمركز و از طريق كتابخانه مركزي دانشگاه از طريق برنامه آذرسا صورت می‌گیرد. مخزن كتابخانه به‌صورت قفسه نیمه‌باز اداره می‌شود.

 خدمات بخش امانت

  •  امانت و بازپس‌گیری منابع؛
  • تمديد کتاب‌های پر مراجعه؛
  • قرار دادن کتاب­های بازگشتی در قفسه­ها به‌صورت روزانه؛
  • کنترل برچیدمان صحیح کتاب‌ها در قفسه­ها به‌صورت هفتگي؛
  •  پاسخگويي و راهنمايي كاربران دریافتن کتاب موردنظر
  •  آموزش به كاربران در جستجو و انتخاب منبع موردنظر؛
  • همكاري با بخش سفارش جهت خريد و سفارش کتاب­های پر مراجعه
  •  انجام امور تسویه‌حساب دانشجويان فارغ‌التحصیل.

 شرايط كلي امانت

جدول1-1. شرایط و مدت استفاده از منایع بخش امانت

ردیف مقطعتعدادمدت امانت
1 دانشجویان کارشناسی 4 جلد 15 روز
2 دانشجویان کارشناسی ارشد 6 جلد 21 روز
3 دانشجویان دکتری 8 جلد 31 روز
4 اعضای هیات علمی تعداد مورد نیاز 100 روز
5 کارکنان 4 جلد 30 روز

خسارت به منابع كتابخانه

در صورت وارد شدن هرگونه آسيبي اعم از گم‌شدن يا صدمه ديدن منابع كتابخانه، گيرنده موظف است آن را جبران كند. در صورت مفقودي دانشجو ملزم به جايگزين كردن آن است و درصورتی‌که فرد نتواند همان منبع را تهيه كند، با نظر مسئول كتابخانه می‌تواند كتاب يا منبع ديگري را جايگزين نمايد.

مراحل امانت

در نرم‌افزار كتابخانه آذرخش، اين امكان وجود دارد كه كاربران بدون عضويت، از صفحه اصلي، عنوان موردنظر را جستجو نموده و مشاهده نمايد. براي استفاده از امكانات امانت انجام مراحل ثبت‌نام عضويت الزامي است. مراحل جستجو وامانت به شرح زير می‌باشد:

  • جستجوي مدرك موردنظر؛
  • ارسال درخواست امانت؛
  • دريافت كتاب از ميز امانت پس از تائيد درخواست.

مراحل تمديد

منابع امانت‌داده شده باید پس از انقضای مهلت مقرر (تاریخ موعد تحویل کتاب) به کتابخانه‌های مرتبط بازگردانده شوند؛ و در صورت نیاز مجدد متقاضی و در چارچوب مقررات مدت امانت تمدید گردد. در غیر این صورت، عدم بازگشت به‌موقع منابع کتابخانه، موجب اخذ جریمه به مبلغ 1000 ریال به ازای هرروز دیرکرد برای هر منبع می‌گردد. لازم به ذکر است تاًخیر بیش از یک ماه برای بار نخست مشمول اخطار، و برای دفعات دیگر یک ماه تعلیق حساب کاربری (عضویت) کاربر موردنظر را در بر خواهد داشت.

تبصره 1-مبلغ جریمه دیرکرد هرسال 25./. افزایش می‌یابد.

مراحل بازگشت

دانشجو ملزم است در تاريخ ذکرشده در پشت كتاب، منبع امانتي رو به مخزن بازگرداند.

 شرایط تسویه‌حساب

شیوه تسویه‌حساب کاربران و مراجعه‌کنندگان از کتابخانه‌ها به شرح زیر است:

الف) اعضای هیئت‌علمی: شامل استادان تمام‌وقت، پاره‌وقت و مدعو به‌صورت زیر:

1-اعضای هیئت‌علمی تمام‌وقت: اعضای هیئت‌علمی تمام‌وقت دانشگاه که بازخرید و یا بازنشسته می‌شوند، و یا به هر نحوی ارتباط خود را با دانشگاه قطع می‌کنند، ملزم به ارائه برگه تسویه‌حساب به امور اداری دانشگاه هستند. اعضایی که به مرخصی بدون حقوق و یا فرصت مطالعاتی می‌روند باید همه منابع امانتی خود را بازگردانده و برگه تسویه‌حساب را قبل از عزیمت به امور اداری تحویل دهند؛

2-استادان مدعو و حق‌التدریس: باید در پایان هر ترم برگه تسویه‌حساب کتابخانه را به اداره آموزش دانشکده تحویل نمایند.

ب)کارمندانی که بازنشسته یا بازخرید می‌شوند و یا به هر دلیل دیگری ترک خدمت می‌نمایند، باید تمامی کتاب‌های امانتی خود را تحویل کتابخانه دهند، و برگه تسویه‌حساب دریافت نمایند.

ج) دانشجویان: کلیه دانشجویان موظف هستند در پایان تحصیل خویش با کتابخانه‌های دانشگاه تسویه نمایند. دریافت گواهی موقت فارغ‌التحصیلی، و هر نوع تغییر در وضعیت دانشجو (تغییر رشته، انتقال و غیره) منوط به ارائه تسویه‌حساب کتابخانه است.

تبصره 1-دانشجویان موظف هستند ابتدا با کتابخانه دانشکده محل تحصیل و نماینده طرح غدیر در آن دانشکده تسویه‌حساب کنند، و سپس با در دست داشتن فرم تسویه‌حساب تائید شده کتابخانه دانشکده به کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد مراجعه نمایند؛

تبصره 2-تسویه‌حساب دانشجو با مجموعه کتابخانه‌ای دانشگاه علامه طباطبایی منوط به تحویل موارد زیر است:

1-برای دانشجویان ارشد و دکتری، ارائه لوح (دیسک) فشرده حاوی فایل word و pdf از پایان‌نامه یا رساله (به‌استثنای دانشجویان کارشناسی‌ارشد آموزش محور)؛

2-تحویل یک نسخه از پایان‌نامه یا رساله چاپی به کتابخانه دانشکده و کتابخانه مرکزی دانشگاه؛

3-تکمیل و ارائه فرم گردآوری اطلاعات پایان‌نامه یا رساله به کتابخانه مرکزی برای دریافت فرم مذکور به نشانی http://library.atu.ac.ir  مراجعه شود؛

بخش مرجع

بخش مرجع يكي از چهار بخش اصلي هر كتابخانه است. اين بخش همراه با بخش امانت، بخش خدمات عمومي را تشكيل می‌دهد. ويژگي بخش خدمات عمومي ارتباط مستقيم كاركنان با مراجعه‌کنندگان است. چگونگي ارائه خدمات در اين بخش تأثیر زيادي بر روند استفاده از منابع و خدمات كتابخانه دارد. ميزان خدمات ارائه‌شده در اين بخش و مخصوصاً شيوه برخورد كتابداران با مراجعه‌کنندگان از عوامل بسيار مهم در تصمیم‌گیری استفاده‌کنندگان بالقوه و بالفعل براي بهره‌گیری يا عدم بهره‌گیری از خدمات و منابع كتابخانه است.

 معرفي منابع بخش مرجع

بخش مرجع در طبقه دوم ساختمان كتابخانه واقع‌شده است. اين بخش به‌عنوان يك بخش تحقيقاتي، دارای منابع متنوعي در موضوع‌های مختلف مي­باشد. تهيه اطلاعات عمومي و تخصصي، كمك به مراجعان در استفاده از منابع مرجع، جستجو در نرم­افزار جامع كتابخانه (آذرخش) و آموزش انفرادي دانشجويان براي استفاده از منابع مرجع از اهم فعاليت­هاي اين بخش مي­باشد. اين بخش به‌صورت قفسه باز اداره شده و منابع موجود در آن امانت‌داده نمی‌شوند. البته امكان تهيه كپي از منابع در حد محدود فراهم‌شده است. عمده منابع موجود در اين بخش عبارت است از:

دائره المعارف­ها و دانشنامه­‌ها  Encyclopedi 
فرهنگ‌ها، واژه‌ نامه‌ها، تزاروس‌ها(گنجواره‌ها)  Dictionaries
كتابشناسي‌ها    Bibliographies
زندگينامه‌ها   Biographical dictionaries
چكيده نامه‌ها   Abstracts
سالنامه‌ها/ سالنماها   Yearbooks
راهنماها و دسنامه ها       Directiries/ Hand books
فهرست‌ها/ نمايه نامه‌ها  Catalogues/ Indexes
مجموعه‌ها  Cillections
اطلس‌ها/ نقشه‌ها  Atlases/Maps
مجموعه قوانين The collecion of laws

خدمات بخش مرجع

  • پاسخگويي به سؤالات ساده و پيچيده مراجعان؛
  • كمك به مراجعان دریافتن منابع مناسب جهت انجام پژوهش؛
  • آموزش به استفاده‌کنندگان در استفاده از منابع مرجع؛
  • ارائه خدمات ارجاعي (هدايت و راهنمايي مراجعه‌کنندگان به ساير کتابخانه‌ها و مراكز اطلاعاتي درصورتی‌که منابع موردنیاز در كتابخانه موجود نباشد)؛
  • کنترل سالن مرجع؛

شرايط استفاده از بخش مرجع

  • استفاده از منابع مرجع با ارائه كارت دانشجويي امکان‌پذیر است (دانشجويان دانشگاه‌های ديگر صرفاً در روز سه‌شنبه با ارائه كارت دانشجويي ميتوانند از اين منابع استفاده نمايند)؛
  • كتب مرجع صرفاً در بخش مرجع قابل‌استفاده (مطالعه و یادداشت‌برداری و كپي) می‌باشند. (منابع ذکرشده به‌هیچ‌عنوان امانت‌داده نمی‌شوند).

بخش پایان‌نامه‌ها

پایان‌نامه‌ها يكي از مهم‌ترین منابع اطلاعاتي و پژوهشي به شمار می‌روند كه با تلاش و كوشش دانشجويان در پايان تحصيلات با ضوابط علمي و استاندارد، زير نظر اساتيد راهنما و مشاور با نظارت دانشكده پديد مي­آيند. اين منابع مانند كتاب در تيراژ چاپ و منتشر نمی‌گردد، به همين علت كمياب و منحصربه‌فرد است و جزء منابع باارزش علمي به‌حساب می‌آیند، برنامه­‌ريزي براي ارائه خدمات بهينه آنها ضروري است.

مجموعه پایان‌نامه‌های فارغ‌التحصیلان مقاطع ارشد و دكتراي دانشكده اقتصاد و علوم رايانه و آمار دانشگاه علامه طباطبايي، در بخش پایان‌نامه‌های كتابخانه نگهداري می‌شود. بيش از 1500 جلد پايان­نامه فارسي كه در موضوعات مرتبط نگارش شده‌اند، در اين بخش قابل‌دسترسی است.

  • به دليل رعايت قانون حق مؤلف، عسكبرداري و کپی‌برداری از پایان‌نامه‌ها وامانت آنها مقدور نمی‌باشد.

 بخش نشريات و اطلاع‌رسانی

واحد نشريات

سالن نشريات در طبقه دوم ساختمان كتابخانه قرارگرفته است. منابع موجود در اين بخش شامل: نشريات فارسي، نشريات لاتين و روزنامه­ها مي­باشند كه امانت‌داده نمی‌شوند ولي امكان تهيه كپي از آنها وجود دارد. اين بخش به‌صورت نیمه‌باز اداره می‌شود. كليه مراجعان اعم از عضو و غير عضو می‌توانند از خدمات و منابع اين بخش استفاده نمايند. افراد عضو با ارائه كارت عضويت و افراد غير عضو به‌شرط داشتن كارت غدير و يا كارت دانشجويي معتبر می‌توانند از نشريات موردنظر خود در سالن استفاده نمايند. ساير افراد غير عضو براي استفاده از امكانات اين بخش ملزم به ارائه معرفی‌نامه معتبر می‌باشند. تمامي نشريات در سالن نشريات بر اساس الفبايي عنوان نشريه بر روي قفسه‌ها جاي می‌گیرد و شماره‌های گذشته نشريات در بخش آرشيو قابل‌دسترسی می‌باشد. نشريات بر اساس تقاضاي دانشجويان و اساتيد با تأکید بر تهيه مجله‌های مرتبط با حوزه موضوعي رشته‌های موجود در دانشكده تهيه می‌گردد.

بخش اطلاع‌رسانی

واحد اطلاع‌رسانی، وظايف خود را با استفاده از منابع غير چاپي، پایگاه‌های اطلاعاتي پيوسته و گسسته، شبكه اينترنت و از طريق ارائه خدمات حضوري و غیرحضوری به انجام می‌رساند. اهم وظايف اين بخش عبارت است از:

  • گردآوري و ارائه خدمات بانک‌های اطلاعاتي به‌صورت پيوسته و گسسته؛
  • آموزش نحوه بازيابي اطلاعات از پایگاه‌های اطلاعاتي، اينترنت و نرم‌افزار كتابخانه؛
  • تهيه و ارسال مقالات موردنیاز اعضاي هيات علمي و دانشجويان از منابع داخل و خارج از دانشگاه؛
  • ارائه کارگاه‌های آموزشي؛
  • تهيه راهنماها و دست نامه‌های آموزشي؛
  • مديريت و پشتيباني وب‌سایت كتابخانه؛
  • اطلاع‌رسانی جاري از منابع و پایگاه‌های اطلاعاتي تخصصي؛
  • امكان دسترسي به پایگاه‌های اطلاعاتي داخلي و خارجي از طريق آدرس library.atu,ac,ir

بخش خدمات فني

اين بخش در طبقه دوم كتابخانه قرار دارد واصلی‌ترین وظيفه آن فراهم آوري، مجموعه‌سازی و سازماندهي منابع فارسي و لاتين (چاپي و الكترونيكي) براي دسترسي سريع مراجعان به منابع و هم‌چنین روزآمدسازی و غني نگه‌داشتن مجموعه كتابخانه دانشکده و ارائه راهكارهاي نظارت بر خريد منابع بر اساس نیازسنجی و اطلاع از وضعيت موجود است.

واحد سفارشات

از مهم‌ترین وظايف واحد سفارشات می‌توان به موارد زير اشاره نمود:

  • شناسايي نيازهاي اطلاعاتي (كتاب فارسي و لاتين، کتاب‌هایالكترونيكي و منابععلمي، دانشجويان و پژوهشگران؛
  • پیش‌بینی بودجه لازم جهت تأمین نيازهاي دانشكده به منابع اطلاعاتي (به تفكيك رشته و گرایش‌های موجود)؛
  • مراجعه به نمايشگاه و فروشگاه‌ها و تهيه منابع فارسي و لاتين (چاپي و الكترونيكي) بر پايه فعالیت‌ها و برنامه‌های گروه‌ها و مقاطع تحصيلي؛
  • تصمیم‌گیری د ر مورد منابع وجين شده در بخش گردش كتاب؛
  • بهینه‌سازی و ارزيابي كمي و كيفي منابع اطلاعاتي موجود در كتابخانه؛
  • تهيه و سفارش کتاب‌های لاتين اعضاي هيات علمي و دانشجويان تحصيلات تكميلي از طريق كارگزار.

واحد سازماندهي (فهرست‌نویسی و رده‌بندی، آماده‌سازی، نمایه‌سازی و چکیده‌نویسی)

اهم وظايف واحد سازماندهي عبارت است از:

  • ثبت كتاب­ها و منابع اطلاعاتي خریداری‌شده؛
  • فهرست‌نویسی و رده‌بندی، آماده‌سازی، چکیده‌نویسی و نمایه‌سازی با استفاده از روش­هاي استاندارد بين­المللي سازماندهي به‌منظور تسهيل در بازيابي منابع؛
  • اطلاع‌رسانی تازه­هاي منابع تهیه‌شده از طريق کاتالوگ‌های چاپي و الكترونيكي و سرويس خدماتي پست الكترونيكي و خبررسانی در وب‌سایت دانشكده

بخش اسناد و مدارك چاپي و الكترونيكي غير كتابي

اين بخش در طبقه دوم كتابخانه واقع‌شده و مشتمل بر دو واحد زير می‌باشد.

واحد اسناد و مدارك فارسي

در بخش اسناد و مدارك، منابعي چون گزارش­ سازمان­هاي مختلف، گزارش­هاي متني و آماري وزارتخانه­ها و سازمان­هاي تابع آنها و نتايج سمينارها و كنفرانس­ها و مجموعه مقالات ارائه‌شده در آن نگهداري مي­گردد. داده‌ها و اطلاعات موجود در اين منابع به دليل همخواني داشتن با واقعيت­ها و جريانات اقتصادي و اجتماعي كشور سهم بسزايي در فرايند تحقيق و پژوهش دارد. به علت این‌که دوره انتشار این‌گونه منابع نسبتاً طولاني است و در تيراژ محدودي چاپ مي­شوند لذا تهيه آن­ها مشکل بوده و امانت‌داده نمي­شوند. امكان استفاده از اين منابع در محيط كتابخانه وجود دارد.

  • لازم به ذكر است کپی‌برداری از اين منابع نيز امکان‌پذیر است.

3-7. واحد منابع چند رسانه­اي

در اين بخش لوح‌های فشرده فارسي و لاتين در موضوعات عمومي و اختصاصي بر اساس نيازهاي اطلاعاتي مراجعان و به‌منظور حمايت از فعاليت­هاي پژوهشي دانشكده تهيه شده است. كليه اطلاعات كتابشناختي اين منابع در نرم‌افزار آذرخش ورود اطلاعات شده است و قابل بازيابي مي­باشد. مراجعان عضو مي­توانند با ارائه كارت عضويت كتابخانه منبع مورد درخواست خود را، طبق قوانين مصوب در آئین‌نامه كتابخانه استفاده نمايند.